Polisi, mahakama vinara wa rushwa-TAKUKURU

Godfrey Ismaely

RIPOTI iliyotolewa na Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa nchini (TAKUKURU) inaonesha kuwa Jeshi la Polisi nchini linaongoza kwa katika vitendo vya
kupokea rushwa kutokana na tabia za watendaji na maofisa wake kujihusisha na upokeaji wa rushwa ili kuachia watuhumiwa kuwa huru.

Taarifa hiyo iliyotolewa na TAKUKURU kwa mara kwanza baada ya Rais Jakaya Kikwete kuitaka taasisi hiyo kuweka wazi ripoti hiyo  baada ya kukaa  kimiya kwa miaka mwili kuanzia 2009.

Ripoti hiyo iyonadaliwa kwa kuwahoji watu wa kada mbalimbali inaonesha kuwa wananchi kwa hawana imani na jeshi hilo kutokana na  maofisa na watendaji wake kujihusisha na vitendo vya kutoa na kupokea rushwa hasa kwa watuhumiwa, hivyo kuchangia kushindwa kupata ushirikiano wa karibu kudhibiti vitendo hivyo.

Inonesha kuwa asilimia 62.7 ya wananchi hao hawana imani na jeshi hilo kwa kuwa halizingatii maadili, huku asilimia 44.6 wakisema kuwa maofisa wa polisi ndiyo vinara wa kupokea rushwa, asilimia 55 walisema kuna uhusiano mzuri kati ya jeshi la polisi na wao katika kuwakatama wahalifu,

Lakini asilimia 54 walisema jeshi hilo haliridhishi katika utendaji wake, 34 walisema kuwa polisi huwa hawana hamu ya kulisaidia jeshi hilo hususani kuwakatamata wahalifu katika muda muafaka

Ripoti hiyo inaeleza kuwa mahakama  inashika nafasi ya pili  katika kujihusisha na vitendo vya rushwa na kushindwa kufikia misingi ya utawala bora, kwa kuwa katika maelezo ya watu waliahojiwa  walisema kuwa majaji, mahakimu na  makarani wao  huwa wanapokea rushwa ili kuharakisha kesi za husika.


Kwa mujibu wa ripoti hiyo inaeleza kuwa asilimia 73.2 ya watu waliohojiwa walisema kuwa huduma za mahakama zinatolewa kawaida wala hazina mabadiliko, huku asilimia 68.6 hawatambui kama kuna vitendo vya rushwa, 87.4 .


Watu wengine walisema hawatumii mahakama kutatua matatizo yao, huku asilimia 57.9 ikisema kuwa watendaji wa mahakama wakiwamo majaji huwa wanapokea rushwa mahakamani bila kificho.

Ripoti hiyo inaitaja sekta ya elimu kuwa inashika nafasi ya tatu ambapo kuwa wananchi mbalimbali walihusishwa katika ukusanyaji wa taarifa hiyo asilimia 81 walidai kuwa utoaji wa huduma unaridhisha kidogo, asilimia 11 walisema hutoaji wa huduma ni mzuri huku asilimia 18 wakisema kuwa huduma ni mbaya.

Ripoti hiyo inafafanua kuwa wahojiwa walisema kuwa kiwango cha elimu kinashuka kutokana na mfumo wa maisha, mfumuko wa gharama za kuendeshea maisha na uhaba wa walimu wazuri.

Walisema ingawa gharama za ada katika shule za msingi zimefutwa, pia shule nyingi zimekuwa zikitoza gharama mbalimbali ambazo wakati mwingine hazina maelezo kwamba zinaenda kufanyia nini katika shule husika.

Kwa mujibu wa ripoti hiyo, wakusanyaji wa taarifa ambao walikuwa utawala bora na timu ya kukusanya takwimu za rushwa 2009, asilimia 30.2 ya watoa taarifa ilisema kuwa hawana makisio halisi ya fedha zinazotozwa, huku asilimia 46.4 walisema huwa wanalipa kwa mwaka sh. 500,000, huku asilimia 20 ya wahojiwa ikisema kuwa huwa inalipa sh. 500,000 hadi sh. 200,000 kwa muhula mmoja.
    
Sekta ya Afya inashika nafasi ya nne kutokana na huduma nyingi zinazotolewa na vituo vya afya hapa nchini kutolewa kwa upendeleo kwa baadhi ya makundi ya watu huku asilimia 65 ya wahojiwa wakisema kuwa inaridhisha kidogo na wakati mwingine wakisema kuwa kuna unafuu kidogo.

Huku asilimia 50 ya waliohojiwa wakisema kuwa watendaji mbalimbali wamekuwa wakitoa huduma za afya kwa upendeleo hasa kwa kujihusisha na vitendo vya kupokea rushwa, asiliamia 71 ya  madaktari wameelezwa  wanajihusisha na vitendo vya rushwa.

Kwa upande wa wauguzi,  asilimia 68.2 ya wauguzi wasaidizi katika Vituo vya Afya ndani ya kata asilimia 67.5 hujihusisha na vitendo vya rushwa ili kutoa huduma kwa wagonjwa hivyo kuwawia vigumu kufanikisha malengo yao ya kupata huduma bora ya afya pindi wanaposhindwa kutimiza vigezo.

Hali hiyo ilileta utata huku watafiti wakilazimika kuwaeleza wahojiwa wanapolinganisha huduma za afya kwa sasa na miaka mitatu iliyopita wanaionaje, asilimia 53 walisema kwa kiasi kidogo huduma imeboreshwa lakini asilimia 11 ikisema haielekei

Na asilimia 52.5 walisema huduma ya afya wanatarajia itaboreshwa zaidi huku asilimia saba ya watu waliohojiwa ikisema kuwa wanatarajia huduma hiyo kuwa mbaya zaidi kuliko ilivyo kwa sasa.

Kwa mujibu wa ripoti hiyo inaeleza kuwa wahojiwa kati ya asilimia 70, asilimia sita walisema kuwa sababu zinazochangia huduma za afya kuwa mbaya ni pmaoja na mazingira mabaya ya kufanyia kazi kwa watendaji wa afya, kutopatikana kwa vitendea kazi vya afya miundombinu mibovu, kutokuwapo kwa wataalam wa kutosha katika sekta ya afya pamoja na njia nyingine za kuhamasisha na kuboresha sekta za afya.